DÜNYA-YERKÜRE

YERKÜRE'NİN TARİHİ

ERDEM SÖYLER

Bazı bilim adamları dünya, güneş ve güneş sisteminin aynı anda var olduğuna inanmaktadırlar.

Günümüzde geçerli olan bilimsel görüş, dünyanın güneşteki bir parçalanma sonucu meydana gelmiş olmasıdır. Güneşten kopan bir parçadır dünya. 10 milyar yıl önce güneşten koparak erimiş kayalar ve yanan gazlardan oluşan dünya sonraları soğumaya başlamış ve yeryüzü oluşmuştur. Milyonlarca yıl süren değişimler de dünyaya şimdilerdeki halini vermiştir. Dünyanın bir lav halinde bulunduğu süreden soğuması ve yeryüzünün oluşması arasında 5,5 milyar yıl vardır. Yani yeryüzü 4,5 milyar yıl yaşındadır.

Yanan gazların soğuyarak kaybolması, atmosferin oluşmasına ve erimiş kor ateş halindeki taşların soğuması yer kabuğunun oluşmasına neden olmuştur.

Milyonlarca yıl süren değişimler dağları, tepeleri, derin çukurları ve daha bir çok yeryüzü şeklini oluşturmuştur.

Dünya, Güneş Sistemi’nin Güneş’e uzaklık bakımından 3. gezegenidir. Üzerinde yaşam barındırdığı bilinen tek gök cismidir. Katı ya da kaya ağırlıklıdır. Büyüklükte dört büyük gaz devinin ardından beşincidir. Tek doğal uydusu Ay’dır.

Fiziksel Özellikleri

Dünya, merkezkaç kuvvetinin etkisiyle basıklaşarak elipsoid şeklini almıştır. Kutuplar arası uzaklık ile ekvatorun çapı arasında 43 km’lik bir fark vardır. (3/1000 oranında basıklık)

Dünyanın ortalama çapı 12.742 km’dir.

GRS80 elipsoidi Dünya’nın biçimine en uygun referans geometrik şekil olarak kabul edilir. Yeryüzü ya da onun bir parçası ideal olarak bu elipsoide göre ölçülür. Ancak, gerek tarihsel alışkanlık, gerekse uygulamadaki kolaylık nedeniyle yeryüzünün topografik yüksekliklerinin deniz seviyesine göre belirlenmesi, uygulamada geoid adı verilen ve ideal bir elipsoidden farklı bir geometrik şekil tanımlamayı gerekli kılmıştır.

Yüzey şekillerinin geoide göre 20 km’lik bir aralık içinde yer aldığı görülür. En yüksek nokta 8.850 m. İle Everest Tepesi, en alçak nokta ise -10.910 m. İle Mariana Çukurluğu’dur.

Dünyanın kütlesi 5,976x10(27) Ekvator çevresi 40.075 km

Dünyanın hacmi 1,083x10(27) -üzeri 27- Yüzey alanı 510.067.420 km (2)

Ekvator çapı 12.756,28 km Karalar 148.847.000 km (2) (%29,2)

Kutuplar arası çap 12.713,56 km Denizler 361.220.420 km(2) (%70,8)

Basıklık 0,003 Eksen eğikliği 23,44* (derece)

Dönme süresi (yıldız günü) 23 sa. 56 dk. 4,1 sn. (0,99727 gün)

Yerçekimi 9,78m/s(2)

Kurtulma hızı 11,18 km/s

Beyazlık (albedo) 0,37

Yüzey sıcaklığı ortalama 14*C (287 K)

En yüksek 57,7*C (331 K)

En düşük -89,2*C (184 K)